Aydınlanma döneminin en etkin yazarı Voltaire, felsefeden şiire, oradan masala kadar çeşitli kültürel ürünler vermiş, insanlığın daha aydınlık bir yol almasında önemli bir yol oynamıştır. Onun tüm kavgası, dogmatik ve önyargılı inançların geri plana itilmesi, insan düşüncesinin öne çıkmasıdır.

Candide, onun en önemli ve günümüzde en çok sevilen yapıtıdır. Candide, ilk gençlik yıllarında daha iyi bir yaşam bulmak için dünyayı dolaşmaya çıkar. Doğal yıkımlar ve insanların kötü davranışları onun peşini bırakmaz. Ama o insan aklına ve çalışma yeteneğine olan güvenini yitirmez. Sonunda bir Türk bahçıvanın tavsiyesine uyarak kendi bahçesini ekip biçmeye başlar. Biz bu güzel eseri Sylvia Leoni’nin giriş yazısı ve Hüsen Portakal’ın tanıtım yazısıyla sunuyoruz.

Feminist edebiyatın en önemli erken dönem temsilcilerinden Charlotte Perkins Gilman, Dağı Yerinden Oynatmak adlı eserinin ardından yeni bir ütopya kuruyor: Kadınlar Ülkesi.

Maceraya ve bilime düşkün ancak kişilikleri birbirinden tamamen farklı üç Amerikalı erkek sadece kadınların yaşadığı bir ülke keşfeder. Yaşadıkları dünyadaki kötülükler, düşmanlıklar, savaşlar yoktur bu ülkede, aksine derin bir dostluk ve kardeşlik, hepsinden önemlisi evrensel bir annelik duygusu vardır. Kahramanlarımız, hoş burada kahraman sıfatını hak eden erkekler midir sizler karar vereceksiniz, bu eşsiz ülkeye uyum sağlamaya çalışırken zihinlerindeki kadın algısı değişmeye başlar ve hem kadınları hem de birbirlerini yeniden tanırlar.

Böyle bir yerde neler kazanacak, nelerden mahrum kalacak, neleri arayacak ya da hiç aramayacaklardır? Gilman 1915 yılında bu kitabı kaleme alırken sadece kadınların hayattaki konumlarına değil, aynı zamanda dönemin politikasına, ekonomisine, tarımına, eğitimine, yoksulluğuna, bilimine ve daha nicesine o kendine özgü hiciv dolu üslubuyla değinmiştir.

Kadınlar Ülkesi kadınların başarabileceklerine, dostluğun ve birlikteliğin getirilerine, savaşsız ve hoşgörülü bir dünyanın umuduna sesleniştir.

Desiderius Erasmus (1469-1536) Rönesans’ın ateş gemisi ve hümanizmin düşünsel önderidir. Hepsinden önemlisi, güçlüye bağlanmayı reddeden özgür düşüncenin öncülerinden biridir. Barıştan yana kimliğiyle öne çıkan Erasmus, mezarına muli cedo (geri çekimek yok) yazdıracak kadar da onurlu bir adamdır. Deliliğe Övgü, Erasmus’un en tanımış yapıtıdır.
Bu kitabın içinde akıldan ziyade mizah, hidayetten ziyade derin bilgi bulunmaktadır. Delilik Tanrıçası’nın hunisini takarak iyi insanlara tavsiyeler verdiği bu söylevi dinlemeye başladığınızda, bizi nereye sürükleyeceğini öğrenmek ve sonuna dek dinlemek istiyorsunuz…