Olaf Stapledon, bilimkurgu dünyasının büyük saygı duyduğu ama nedense o dünya haricinde çok az tanınan bir yazardır. 2014’de Bilimkurgu ve Fantezi Onur Listesi’ne alınan Stapledon, Arthur C. Clark’tan Stanislaw Lem’e pek çok bilimkurgu ustasını etkilemiş bir öncüdür.

Bireysel akılların bileşkesi bir Üstün Akıl yaratılır ama o bile evrenin gizemini çözemez. İşte tam Stapledon’a has bir durum. Son ve İlk İnsanlar, Stapledon’un dünyasına ilişkin benzeri anahtarları bulabileceğiniz bir ilk roman. Topluluk ülküsü ve insan varoluşuna anlam kazandıran ruhsal yaşantıyı milyonlarca yıl boyunca takip eden Stapledon, sizi düşünsel bir meditasyona sokacaktır.

Feminist edebiyatın en önemli erken dönem temsilcilerinden Charlotte Perkins Gilman, Dağı Yerinden Oynatmak adlı eserinin ardından yeni bir ütopya kuruyor: Kadınlar Ülkesi.

Maceraya ve bilime düşkün ancak kişilikleri birbirinden tamamen farklı üç Amerikalı erkek sadece kadınların yaşadığı bir ülke keşfeder. Yaşadıkları dünyadaki kötülükler, düşmanlıklar, savaşlar yoktur bu ülkede, aksine derin bir dostluk ve kardeşlik, hepsinden önemlisi evrensel bir annelik duygusu vardır. Kahramanlarımız, hoş burada kahraman sıfatını hak eden erkekler midir sizler karar vereceksiniz, bu eşsiz ülkeye uyum sağlamaya çalışırken zihinlerindeki kadın algısı değişmeye başlar ve hem kadınları hem de birbirlerini yeniden tanırlar.

Böyle bir yerde neler kazanacak, nelerden mahrum kalacak, neleri arayacak ya da hiç aramayacaklardır? Gilman 1915 yılında bu kitabı kaleme alırken sadece kadınların hayattaki konumlarına değil, aynı zamanda dönemin politikasına, ekonomisine, tarımına, eğitimine, yoksulluğuna, bilimine ve daha nicesine o kendine özgü hiciv dolu üslubuyla değinmiştir.

Kadınlar Ülkesi kadınların başarabileceklerine, dostluğun ve birlikteliğin getirilerine, savaşsız ve hoşgörülü bir dünyanın umuduna sesleniştir.

Analar. Kendilerini çocuklarına adayanlar. Çocuklar. Ne mutlu sevilenlere! Hele artık çocuklar. Yaygın kalıplar dışı gelişenler. Otistik ya da başka özellikli çocuklar. Kendi dünyalarıyla. Sevgi, bilgi, emek, sabır gerektiren süreçler. Beş kadın. Farklı coğrafyalardan, aile yapılarından. Umut verici hamleler. Yılmadan. Mücadele/ler. Buluşmaları… Olumlu, ufuk açıcı bir roman. Yalın, donanımlı amaca dönük anlatım. Sağ olsun Muhsine Arda. Kararlı, verimli. Özenle yazmış, ilgiyle okudum, coşkuyla öneririm. Farklarla zenginiz. ne mutlu farkına varanlara!

Tarık Günersel