Desiderius Erasmus (1469-1536) Rönesans’ın ateş gemisi ve hümanizmin düşünsel önderidir. Hepsinden önemlisi, güçlüye bağlanmayı reddeden özgür düşüncenin öncülerinden biridir. Barıştan yana kimliğiyle öne çıkan Erasmus, mezarına muli cedo (geri çekimek yok) yazdıracak kadar da onurlu bir adamdır. Deliliğe Övgü, Erasmus’un en tanımış yapıtıdır.
Bu kitabın içinde akıldan ziyade mizah, hidayetten ziyade derin bilgi bulunmaktadır. Delilik Tanrıçası’nın hunisini takarak iyi insanlara tavsiyeler verdiği bu söylevi dinlemeye başladığınızda, bizi nereye sürükleyeceğini öğrenmek ve sonuna dek dinlemek istiyorsunuz…

Evrenin bu cesur keşfi sizleri zeki yıldız kümelerine götürüyor, unutulmaz bir sonsuzluk tasavvuruyla yabancı ırklar arasına karışmanıza olanak sağlıyor. Doris Lessing gibi bilimkurgu ustalarının kilit önem taşıdığını ifade ettiği bu klasik, yalnızca modern edebiyata değil aynı zamanda sosyal antropoloji ve felsefe alanına da damgasını vurmuştur.

Olaf Stapledon’ın 1937 yılında yayınlanan Son ve İlk İnsanlar eserinin ardılı olan bu kitap geleceğe dair bir başka büyüleyici ve spekülatif tarihi ortaya koyuyor. Çağdaş bir dünyalı olan anlatıcısı evrenin en uzak noktalarına seyahat ederek zekâ izlerinin peşinden koşan bir keşif ekibine katılır. Yol boyunca nautiloidlerle, hiperörümcekler ve hiperbalıklarlarla, kompozit beyinlerle, bitki benzeri yaratıklarla ve öteki tuhaf yaşam biçimleriyle karşılaşırlar. Bu büyük gezi kozmik skalada bir ölüm kalım mücadelesi zemininde yavaş yavaş baş gösteriyor.

Aydınlanma döneminin en etkin yazarı Voltaire, felsefeden şiire, oradan masala kadar çeşitli kültürel ürünler vermiş, insanlığın daha aydınlık bir yol almasında önemli bir yol oynamıştır. Onun tüm kavgası, dogmatik ve önyargılı inançların geri plana itilmesi, insan düşüncesinin öne çıkmasıdır.

Candide, onun en önemli ve günümüzde en çok sevilen yapıtıdır. Candide, ilk gençlik yıllarında daha iyi bir yaşam bulmak için dünyayı dolaşmaya çıkar. Doğal yıkımlar ve insanların kötü davranışları onun peşini bırakmaz. Ama o insan aklına ve çalışma yeteneğine olan güvenini yitirmez. Sonunda bir Türk bahçıvanın tavsiyesine uyarak kendi bahçesini ekip biçmeye başlar. Biz bu güzel eseri Sylvia Leoni’nin giriş yazısı ve Hüsen Portakal’ın tanıtım yazısıyla sunuyoruz.